Doctor Van Rijen van de faculteit der wijsbegeerte van de Universiteit Leiden verzorgde op 1 maart 2011 voor leerlingen van VWO-5 een gastles over logica en paradoxen. Hij schetste tevens een beeld van de studie filosofie.

Beroemde filosofen als Socrates en Plato bleken helemaal niet zo logisch te denken als wij misschien vermoeden. Hedendaagse filosofen proberen volgens strakke regels redeneringen op te bouwen die consistent dienen te zijn. Soms echter construeren zij daarbij een paradox. Dan zit de wereld blijkbaar toch ingewikkelder in elkaar dan wij denken! Achter redeneringen gaan altijd bepaalde vooronderstellingen - soms ook wel vooroordelen - schuil. Uit onderzoek blijkt bijvoorbeeld dat juristen ook lang niet altijd op een zuivere manier redeneren. Daarom is het goed dat filosofen met een kritische geest naar de wereld kijken. Te vaak laten we ons leiden door drogredenen of drijfveren waarvan we ons niet bewust zijn.

De maatschappij heeft behoefte aan mensen die ‘out of the box’ kunnen denken. Direct nut levert filosoferen niet altijd op. Wetenschap is nu eenmaal niet direct voor de hand liggend, is niet triviaal, is eerder ‘vergezocht’, maar dan wel in de juiste betekenis van het woord.

En daar waar filosofen zich uitspreken over het goede en slechte, kan het wel eens interessant worden voor de gewone mens …

De filosofie zal altijd op zoek blijven naar antwoorden op de grote vragen van het leven: wat is waarheid, hebben we een vrije wil of ligt alles als vast, etc.

Ondanks het cliché van dat vergezochte heeft de filosofie het praktisch nut bewezen. Van Rijen somde niet voor niets een aantal beroepsvelden op waar we de filosoof kunnen tegenkomen.

Klik hier voor info over andere gastlessen van de universiteit.